Tim Berners-Lee
Inventor of the World Wide Web, Founder of W3C, Co-founder & CTO of Inrupt
Themes
Mesye Timothy John Berners-Lee (OM, KBE, FRS, FRSA) se yon syantis òdinatè britanik ki te envante World Wide Web la nan CERN an 1989, li te devlope teknoloji fondamantal yo pou HTTP, HTML, ak URIs. Li se ko-fondatè ak CTO Inrupt, yon konpayi k ap bati sou platfòm Solid ki se sous louvri pou avanse souverenete done ak entènèt la ki pa santralize, epi li sèvi kòm Fondateur ak Direktè Emeritus nan World Wide Web Consortium (W3C), òganis entènasyonal estanda yo li menm ki te etabli pou gide devlopman entènèt la.
Li gen pozisyon akademik kòm Emeritus 3Com Founders Professor of Engineering nan MIT CSAIL, epi kòm Pwofesè nan Depatman Syans Odinatè nan University of Oxford, epi li se ko-fondatè Open Data Institute. Rekonesans li gen ladan ACM A.M. Turing Award (2017), Millennium Technology Prize, ak Queen Elizabeth Prize for Engineering, pami anpil lòt onè.
Solid Project la ak Souvrènte Done
Anplis travay fondatè li sou entènèt la, Berners-Lee pase yon gwo pati nan karyè resan li ap adrese sa li konsidere kòm yon defo estriktirèl nan fason yo trete done pèsonèl sou entènèt la. Repons li a pwoblèm sa a se pwotokòl Solid la, yon estanda teknik sous ouvè li te devlope atravè Decentralized Information Group (DIG), ke li te fonde nan MIT CSAIL. Solid prezante kapasite ki pa t janm fè pati spesifikasyon orijinal entènèt la, tankou global single sign-on, kontwòl aksè inivèsèl, ak yon API done ki pèmèt nenpòt aplikasyon estoke epi rekipere done nan nenpòt kote depo ki konpatib.
Aplikasyon pratik Solid la santre sou sa Berners-Lee dekri kòm Data Wallets — inite depo ki an sekirite epi ki mache ansanm (interoperable), ki kenbe done yon moun rasanble anba kontwòl pa li olye pou yo gaye nan platfòm pwopriyetè. Agiman li pou achitekti sa a se ke fragmentasyon done diminye valè reyèl li: lè dosye sante yon moun, istwa finansye, ak aktivite sosyal li yo izole atravè diferan sèvis, koneksyon ki genyen ant pwen done sa yo rete envizib. Nan fason li prezante a, rasanble yo nan yon sèl espas ki kontwole se la kote insight ki gen sans vin posib.
AI, Modèl Biznis Entènèt la, ak Charlie
Berners-Lee pran kesyon an oserye sou fason jeneratif AI kwaze fondasyon ekonomik entènèt la. Lè li te pale nan FT Future of AI Summit nan mwa novanm 2025, li te leve enkyetid ke pandan gwo modèl lang yo ap de pli zan pli sentèz epi prezante enfòmasyon dirèkteman bay itilizatè yo, mwens moun vizite sit entènèt ki jenere kontni sa a. Depi modèl biznis dominan entènèt la depann de je moun k ap bay revni piblisite, yon mond kote entèmedyè AI konsome kontni sou non itilizatè yo olye pou yo mennen yo nan sous yo kreye yon pwoblèm estriktirèl ki, nan pawòl li, bezwen “ranplase ak yon lòt bagay.”
Li te note tou modèl ki egziste a ki baze sou piblisite a gen pwòp pri pa li. Piblisite ki trè vize ka fè itilizatè yo santi yo anba siveyans, e gen kèk ki vin fatige ak li. Deranjman AI pote a, menm si li destabilize, louvri yon fenèt pou re panse aranjman sa yo. Pwòp antrepriz li, Inrupt, ap devlope yon pwodwi AI konvèsasyonèl yo rele Charlie, ki pran done pèsonèl yon itilizatè ki estoke nan yon data wallet konpatib ak Solid pou jenere repons pèsonalize, pandan li bay itilizatè yo kontwòl klè sou ki sèvis ki ka jwenn aksè ak enfòmasyon sa a. Apwòch la reflete yon filozofi konsepsyon ki konsistan: AI ki souse sou done pèsonèl rich ka pi itil, men sèlman si moun done yo fè pati a kenbe yon ajans ki gen sans.
Sa a se pou Tout Moun: Memwa ak Kontinye Defans
An reta nan 2025, Berners-Lee pibliye yon memwa ki gen tit This Is for Everyone, yon fraz li te kontribye orijinèlman nan Opening Ceremony nan Je Olenpik London 2012. Tit la kaptire prensip li te toujou esplike kòm objektif k ap anime entènèt la — yon platfòm ki aksesib pou tout moun pou konesans ak kreyativite, olye pou li se yon enfrastrikti ki optimize pou ekstraksyon komèsyal oswa konsantrasyon pouvwa. Liv la abòde trajèktwa devlopman entènèt la, ansanm ak fason li te devye de entansyon fondatè sa a, epi li defann yon chemen pou reprann karaktè ki pi demokratik li.
Kòmantè piblik li pi laj nan peryòd sa a retounen repete sou tèm ke pwoblèm entènèt la — konsantrasyon platfòm, eksplwatasyon done, erozyon ekonomi piblisite a anba presyon AI — se pwoblèm konsepsyon menm jan ak pwoblèm regilasyon. Pwotokòl Solid la ak travay la nan Inrupt reprezante mòd repons li pi pito: estanda teknik ki chanje estrikti ankourajman ki anba yo olye pou yo konte sèlman sou entèvansyon politik. Kit se atravè travay akademik li nan MIT ak Oxford, travay devlopman estanda yo nan W3C, oswa pouse komèsyal la atravè Inrupt, liy agiman sa a rete konsistan pandan plis pase twa deseni angajman sou fason entènèt la fonksyone vrèman.